Dnia 2 lipca 2025 r. Komisja Europejska opublikowała zalecenie dotyczące zachęt podatkowych wspierających Clean Industrial Deal. To ważny sygnał dla przemysłu: UE nie tylko nakłada koszty na emisje (CBAM, EU ETS), ale też oferuje konkretne korzyści firmom inwestującym w czyste technologie. Sprawdzamy, co to oznacza dla polskich przedsiębiorstw.
Clean Industrial Deal – kontekst dla nowych zachęt
W lutym 2025 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat Clean Industrial Deal (CID), który wyznacza wspólną ścieżkę dekarbonizacji i konkurencyjności dla europejskiego przemysłu. Główne założenie: dekarbonizacja ma być źródłem wzrostu, nie obciążeniem.
UE potrzebuje jednak ogromnych inwestycji – szacunkowo 480 miliardów euro rocznie więcej niż w poprzedniej dekadzie. Skąd wziąć te pieniądze? Komisja stawia na mobilizację prywatnego kapitału poprzez odpowiednie zachęty podatkowe.
Dwa filary zalecenia
Zalecenie Komisji koncentruje się na dwóch głównych instrumentach: ulgi podatkowe (tax credits) na inwestycje w czyste technologie i dekarbonizację przemysłu oraz przyspieszona amortyzacja dla sprzętu clean-tech, włącznie z możliwością natychmiastowego 100% odpisu.
Ulgi podatkowe na czyste technologie – konkretne kwoty
Komisja zaleca wprowadzenie ulg podatkowych dla projektów tworzących zdolności produkcyjne w obszarze czystych technologii – produkcja finalnych produktów net-zero, kluczowych komponentów oraz surowców krytycznych.
Jakie kwoty wchodzą w grę? Zgodnie z ramami pomocy państwa CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework):
- Poza obszarami wspieranymi: max. 150 mln EUR na projekt, intensywność do 15% kosztów kwalifikowanych
- W obszarach wspieranych: max. 200-350 mln EUR na projekt, intensywność 20-35%
- Dla MŚP: intensywność może być dodatkowo zwiększona
To znaczące kwoty, które mogą realnie wpłynąć na decyzje inwestycyjne. Dla porównania – typowa linia produkcyjna paneli fotowoltaicznych to inwestycja rzędu 50-150 mln EUR. Ulga pokrywająca 15-35% takich kosztów może przesądzić o opłacalności projektu.
Ulgi na dekarbonizację przemysłu
Odrębna kategoria ulg dotyczy inwestycji redukujących emisje gazów cieplarnianych lub poprawiających efektywność energetyczną. Maksymalna pomoc wynosi 200 mln EUR na projekt, a intensywność pomocy może wynosić 20-60% w zależności od typu inwestycji. Komisja szczególnie zachęca do wspierania firm wdrażających korporacyjne plany transformacji zgodne z Europejskim Prawem Klimatycznym.
Co zrobić z niewykorzystaną ulgą?
Firma inwestująca w czyste technologie może nie mieć wystarczającego dochodu, by w pełni wykorzystać ulgę. Rozwiązanie: możliwość przenoszenia niewykorzystanej ulgi na 4 lata. Jeśli po tym czasie ulga nadal nie zostanie wykorzystana, Komisja rekomenduje jej zwrot w formie gotówkowej.
Dodatkowo Komisja sugeruje możliwość odliczania ulg nie tylko od CIT, ale również od innych podatków krajowych.
Przyspieszona amortyzacja – nawet 100% w roku zakupu
Standardowa amortyzacja rozkłada koszt zakupu na wiele lat. Przykładowo, maszyna produkcyjna o wartości 10 mln PLN amortyzowana przez 10 lat daje roczny odpis 1 mln PLN. Przy stawce CIT 19% oznacza to „oszczędność” podatkową 190 tys. PLN rocznie.
Przyspieszona amortyzacja pozwala odpisać większą część wcześniej – niższy podatek w pierwszych latach i lepsza płynność finansowa. To kluczowe dla firm realizujących kapitałochłonne inwestycje.
Komisja zaleca najkorzystniejszą formę: natychmiastowe pełne odpisanie (immediate expensing) – 100% kosztu w roku inwestycji. Ta sama maszyna za 10 mln PLN dałaby jednorazowy odpis i „oszczędność” 1,9 mln PLN w roku zakupu zamiast rozłożenia na dekadę.
Jeśli pełne natychmiastowe odpisanie nie jest możliwe w danym systemie podatkowym, Komisja rekomenduje minimum: możliwość odpisania co najmniej 30% kosztów w roku nabycia. Pozostała część podlegałaby standardowej amortyzacji.
Elastyczność amortyzacji
Komisja zaleca elastyczność – firma może sama wybrać harmonogram amortyzacji: standardową amortyzację, przyspieszoną dla całej wartości aktywów, lub przyspieszoną tylko dla części wartości.
Ta elastyczność jest szczególnie wartościowa dla firm, które w danym roku nie mają wystarczającego dochodu, by w pełni skorzystać z natychmiastowego odpisu. Mogą rozłożyć korzyść na kilka lat, optymalizując obciążenia podatkowe.
Pojazdy zeroemisyjne we flotach firmowych
Zalecenie obejmuje również pojazdy zeroemisyjne we flotach firmowych. Komisja sugeruje objęcie ich przyspieszoną amortyzacją.
Dlaczego floty firmowe są kluczowe? W marcu 2025 r. Komisja opublikowała Automotive Action Plan, wskazując że floty korporacyjne stanowią około 60% nowych rejestracji samochodów w UE. Decyzje zakupowe firm są bardziej wrażliwe na zachęty fiskalne niż decyzje konsumentów indywidualnych. Przyspieszenie adopcji EV we flotach może więc znacząco wpłynąć na cały rynek motoryzacyjny.
Dodatkowe korzyści za wkład w odporność
Komisja wprowadza koncepcję zwiększonych zachęt dla projektów przyczyniających się do odporności (resilience) europejskiego przemysłu – czyli zmniejszających zależność od pojedynczych dostawców spoza UE.
Wyższe ulgi lub korzystniejsza amortyzacja mogą dotyczyć projektów spełniających określone kryteria:
- Redukcja zależności – projekty prowadzące do produkcji produktów net-zero lub kluczowych komponentów, w przypadku których UE ma wysoką zależność od jednego kraju trzeciego
- Projekty strategiczne NZIA – projekty uznane za strategiczne zgodnie z Net-Zero Industry Act
- Doliny przyspieszenia – projekty zlokalizowane w wyznaczonych dolinach przyspieszenia technologii net-zero
- Sovereignty Seal – projekty z pozytywną oceną Innovation Fund i przyznaną pieczęcią suwerenności
- Surowce krytyczne – projekty strategiczne zgodnie z rozporządzeniem o surowcach krytycznych (Critical Raw Materials Act)
To wyraźny sygnał: UE chce nie tylko dekarbonizacji, ale też reindustrializacji w strategicznych sektorach.
Co to oznacza dla polskich firm?
Zalecenie nie jest aktem prawnie wiążącym – to rekomendacja dla państw członkowskich. Kluczowe pytanie: czy i kiedy Polska je wdroży? Państwa członkowskie mają poinformować Komisję do 31 grudnia 2025 r. o wprowadzonych lub zapowiedzianych środkach.
Firmy planujące inwestycje w czyste technologie powinny śledzić rozwój sytuacji i uwzględnić potencjalne zachęty w analizach opłacalności projektów.
CBAM i zachęty podatkowe – kij i marchewka
Warto spojrzeć na zalecenie w kontekście CBAM. Mechanizm dostosowywania cen na granicach nakłada koszty na import wysokoemisyjnych towarów – to „kij” w polityce klimatycznej UE. Zachęty podatkowe na dekarbonizację to „marchewka”. Razem tworzą spójny system bodźców: rosną koszty wysokoemisyjnej produkcji, maleją koszty transformacji.
Dla firm objętych CBAM (importerzy stali, aluminium, cementu, nawozów, wodoru) ten kontekst jest kluczowy. Koszty CBAM będą systematycznie rosły wraz ze zmniejszaniem się bezpłatnych uprawnień EU ETS – do 2034 roku bezpłatne uprawnienia zostaną całkowicie wycofane.
Jednocześnie pojawiają się nowe możliwości wsparcia inwestycji redukujących emisje. Firma, która dziś ponosi koszty CBAM za import wysokoemisyjnej stali, może jutro skorzystać z ulgi na inwestycję w niskoemisyjną produkcję własną lub w technologie zwiększające efektywność energetyczną.
Podsumowanie
Zalecenie Komisji Europejskiej z lipca 2025 r. pokazuje, że UE nie ogranicza się do nakładania kosztów na emisje, ale aktywnie tworzy zachęty do inwestycji w czyste technologie.
Kluczowe instrumenty:
- Ulgi podatkowe do 150-350 mln EUR na projekt (15-35% kosztów)
- Przyspieszona amortyzacja nawet 100% w roku zakupu
- Przenoszenie ulg na 4 lata + zwrot niewykorzystanej części
- Dodatkowe korzyści dla projektów zwiększających odporność UE
Dla firm planujących inwestycje dekarbonizacyjne to dobra wiadomość. Warto śledzić wdrażanie zaleceń w Polsce i uwzględnić potencjalne zachęty w analizach opłacalności.
Planujesz inwestycje w dekarbonizację i chcesz zrozumieć, jak CBAM wpłynie na Twoją działalność? Skontaktuj się z Green Reporting – pomożemy Ci przygotować się na zmieniające się otoczenie regulacyjne: office@greenreporting.eu
