Dnia 10 grudnia 2025 roku Komisja Europejska opublikowała rozporządzenie wykonawcze C(2025) 8580, które wprowadza istotne zmiany w funkcjonowaniu Rejestru CBAM. To nie kosmetyczna aktualizacja – to fundamentalna przebudowa architektury systemu, która zmienia sposób zarządzania obowiązkami CBAM.
Dla importerów zmiany te oznaczają zarówno nowe możliwości, jak i nowe wyzwania. Przyjrzyjmy się najważniejszym modyfikacjom.
Delegowanie obsługi CBAM – nowa możliwość dla przedsiębiorców
Jedną z najbardziej oczekiwanych zmian jest wprowadzenie możliwości delegowania dostępu do Rejestru CBAM. Do tej pory autoryzowany deklarant CBAM był jedyną osobą uprawnioną do operowania w systemie – nawet jeśli firma korzystała z zewnętrznego wsparcia, finalnie każdą czynność musiał wykonywać sam deklarant.
Nowe przepisy zmieniają tę sytuację. Zgodnie ze znowelizowanym art. 3 rozporządzenia 2024/3210, Rejestr CBAM będzie zawierał dane dotyczące „osób delegowanych do działania w imieniu i na rzecz” autoryzowanych deklarantów.
W praktyce autoryzowany deklarant może teraz formalnie upoważnić inny podmiot – na przykład firmę konsultingową – do wykonywania czynności w Rejestrze CBAM. Delegowana osoba uzyskuje dostęp poprzez mechanizm UUM&DS i może realizować zadania takie jak składanie deklaracji, zarządzanie certyfikatami czy komunikacja z organami właściwymi.
To rozwiązanie jest szczególnie istotne dla małych i średnich przedsiębiorstw bez wewnętrznych zasobów do obsługi CBAM. Warto podkreślić, że delegowanie nie zwalnia autoryzowanego deklaranta z odpowiedzialności za prawidłowość deklaracji – dotyczy wyłącznie technicznego dostępu do systemu.
Organy celne wkraczają do Rejestru CBAM
Druga fundamentalna zmiana dotyczy roli organów celnych. Nowy art. 11 ust. 5 stanowi wprost: „Organy celne używają Rejestru CBAM i mają do niego dostęp w celu walidacji autoryzacji oraz udostępniania dodatkowych danych celnych.”
To pozornie techniczny zapis ma daleko idące konsekwencje. Do tej pory Rejestr CBAM i systemy celne funkcjonowały jako odrębne światy. Od teraz organy celne stają się pełnoprawnymi użytkownikami Rejestru z możliwością bezpośredniej weryfikacji statusu autoryzacji oraz wprowadzania danych celnych.
W połączeniu z rozporządzeniem o komunikacji organów celnych, które nakłada obowiązek cotygodniowego raportowania importów towarów CBAM, tworzy się spójny system kontroli. Dla importerów oznacza to jedno: era „dwóch oddzielnych światów” – celnego i CBAM – definitywnie się kończy.
Automatyczny monitoring progu de minimis
Rozporządzenie 2025/2083 wprowadziło do CBAM tzw. pojedynczy próg masowy (single mass-based threshold), poniżej którego obowiązki CBAM nie mają zastosowania. Nowe rozporządzenie określa mechanizm jego monitorowania.
Zgodnie z nowym art. 5 ust. 3, gdy właściwy organ stwierdzi przekroczenie progu de minimis, organy celne są automatycznie informowane przez system CRMS2 poprzez Rejestr CBAM. Monitoring odbywa się automatycznie, bez manualnej weryfikacji – system śledzi wolumeny importów i w momencie przekroczenia progu natychmiast uruchamia procedury.
Dla firm balansujących na granicy progu to istotna informacja: nie ma możliwości „prześlizgnięcia się” przez system.
Weryfikatorzy i osoby niezależne w Rejestrze
Kolejna zmiana dotyczy rejestracji weryfikatorów i tzw. osób niezależnych w Rejestrze CBAM. Dotychczas weryfikatorzy funkcjonowali poza systemem – ich akredytacja była zarządzana przez krajowe jednostki akredytujące, ale nie byli formalnie zarejestrowani w centralnym Rejestrze.
Zgodnie ze znowelizowanym art. 10, weryfikatorzy i osoby niezależne uzyskują dostęp do Rejestru poprzez CBAM Operators Portal. Muszą złożyć wniosek o rejestrację do właściwego organu państwa członkowskiego w terminie dwóch miesięcy od uzyskania akredytacji, jednak nie wcześniej niż 1 grudnia 2026 roku.
Wniosek musi zawierać nazwę i numer akredytacji, zakres akredytacji istotny dla CBAM, kraj siedziby, daty ważności oraz informacje o ewentualnych środkach administracyjnych. Po rejestracji weryfikatorzy mogą korzystać z Rejestru do weryfikacji informacji oraz wymiany danych z operatorami i deklarantami.
Pełna interoperacyjność z systemami celnymi
Rozporządzenie aktualizuje przepisy dotyczące interoperacyjności Rejestru CBAM z systemami celnymi, zastępując referencje do uchylonego rozporządzenia 2023/1070 odniesieniami do nowego rozporządzenia 2025/512.
Rejestr CBAM będzie w pełni zintegrowany z kluczowymi systemami: UUM&DS (zarządzanie użytkownikami i podpisy cyfrowe), EORI (weryfikacja podmiotów gospodarczych), SURV3 (nadzór celny) oraz CRMS2 (zarządzanie ryzykiem celnym).
Ta integracja oznacza automatyczny przepływ danych w czasie rzeczywistym. Autoryzacja CBAM może być weryfikowana bezpośrednio podczas odprawy celnej, a dane z odpraw trafiają do Rejestru CBAM bez opóźnień.
Wymiana danych między Komisją a organami krajowymi
Nowe przepisy precyzują mechanizm wymiany danych między Komisją Europejską a krajowymi organami właściwymi. Zgodnie z nowym art. 12 ust. 2a i 2b, Portal Komisji będzie zawierał oddzielną sekcję dedykowaną zadaniom z art. 15 i 27 Rozporządzenia 2023/956 – przeglądowi deklaracji CBAM oraz monitoringowi obejścia przepisów.
Komisja będzie rejestrować i udostępniać organom krajowym informacje niezbędne do wykonywania ich zadań, tworząc dwukierunkowy przepływ danych zapewniający spójność działań kontrolnych w całej UE.
Co te zmiany oznaczają dla Twojej firmy?
Rozporządzenie C(2025) 8580 przekształca Rejestr CBAM z prostej bazy danych w centralny hub łączący wszystkich uczestników systemu: autoryzowanych deklarantów, ich pełnomocników, operatorów instalacji, weryfikatorów, organy celne i Komisję Europejską.
Dla importerów towarów objętych CBAM płyną z tego następujące wnioski. Po pierwsze, możliwość delegowania obsługi CBAM otwiera drogę do profesjonalnego outsourcingu tej funkcji, co może być szczególnie atrakcyjne dla firm bez dedykowanych zasobów wewnętrznych. Po drugie, integracja z systemami celnymi wymusza absolutną spójność danych – rozbieżności między zgłoszeniami celnymi a deklaracjami CBAM będą wykrywane automatycznie. Po trzecie, automatyczny monitoring progu de minimis oznacza, że nie ma możliwości uniknięcia systemu przez firmy przekraczające ten próg. Po czwarte, centralizacja rejestracji weryfikatorów zwiększa przejrzystość procesu weryfikacji i ułatwia wybór odpowiedniego partnera.
Zmiany wchodzą w życie stopniowo – część przepisów obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku, rejestracja osób niezależnych rozpocznie się 1 grudnia 2026 roku. To daje firmom czas na dostosowanie swoich procesów i struktur do nowej rzeczywistości.
Podstawa prawna: Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) C(2025) 8580 z dnia 10.12.2025 zmieniające i korygujące Rozporządzenie Wykonawcze (UE) 2024/3210 w odniesieniu do Rejestru CBAM, wydane na podstawie art. 14(6) Rozporządzenia (UE) 2023/956.
