Składasz wniosek o status upoważnionego zgłaszającego CBAM, ale Twoja firma działa krócej niż dwa lata? Musisz złożyć gwarancję finansową. KOBiZE opublikował właśnie instrukcję, jak ją obliczyć. Rozkładamy temat na czynniki pierwsze.
Czym jest gwarancja CBAM i kogo dotyczy?
Gwarancja CBAM to jeden z wymogów, które musi spełnić wnioskodawca ubiegający się o status upoważnionego zgłaszającego CBAM. Nie dotyczy ona jednak wszystkich importerów.
Obowiązek złożenia gwarancji wynika z art. 17 ust. 5 rozporządzenia CBAM i dotyczy wyłącznie tych wnioskodawców, którzy nie prowadzili działalności gospodarczej przez okres dwóch lat obrotowych poprzedzających rok złożenia wniosku. Innymi słowy – jeśli Twoja firma istnieje i działa od co najmniej dwóch pełnych lat obrotowych, gwarancja Cię nie dotyczy.
Dlaczego wprowadzono taki wymóg? Komisja Europejska chce mieć pewność, że nowe podmioty na rynku będą w stanie wywiązać się z obowiązku zakupu i umorzenia certyfikatów CBAM. Gwarancja stanowi zabezpieczenie finansowe na wypadek, gdyby importer nie był w stanie pokryć kosztów certyfikatów odpowiadających emisjom wbudowanym w importowane towary.
Wzór na obliczenie gwarancji
Wysokość gwarancji oblicza się według prostego wzoru:
GWARANCJA (EUR) = Liczba certyfikatów CBAM × Szacunkowa cena certyfikatu CBAM (EUR)
Brzmi prosto, ale diabeł tkwi w szczegółach. Liczba certyfikatów CBAM musi uwzględniać import towarów zarówno w roku złożenia wniosku, jak i w roku następnym. Dodatkowo należy zastosować dostosowanie związane z bezpłatnym przydziałem uprawnień EU ETS (tzw. CBAM Factor).
Szczegółowy algorytm szacowania liczby certyfikatów KOBiZE opublikował w komunikacie z 14 listopada 2025 r. na swojej stronie internetowej.
Jakie dane są potrzebne do obliczeń?
Do prawidłowego obliczenia liczby certyfikatów CBAM potrzebujesz trzech rodzajów danych:
Po pierwsze, wskaźniki emisji domyślnych wyrażone w tonach CO2 na tonę importowanego towaru. Wartości te różnią się w zależności od kodu CN towaru i kraju pochodzenia. Komisja Europejska opublikowała je 17 grudnia 2025 r. w rozporządzeniu wykonawczym określającym wartości domyślne dla towarów objętych mechanizmem CBAM.
Po drugie, benchmarki CBAM, czyli wartości referencyjne emisji dla poszczególnych kategorii towarów. Zostały one również opublikowane przez Komisję Europejską w tym samym terminie, w odrębnym rozporządzeniu wykonawczym dotyczącym obliczania dostosowania bezpłatnego przydziału.
Po trzecie, szacunkowa wielkość importu towarów CBAM w roku bieżącym oraz w roku następnym. Te dane musisz oszacować samodzielnie na podstawie planów importowych Twojej firmy.
Orientacyjną cenę referencyjną certyfikatu CBAM znajdziesz na stronie giełdy European Energy Exchange (EEX). W wyszukiwarce zaawansowanej wybierz: Commodity: Environmentals, Pricing: Indices, Area: EU, Product: CBAM Reference Price, Product-specific: EUR. Na koniec listopada 2025 r. cena referencyjna wynosiła około 81,1 EUR za tonę CO2.
Praktyczny przykład obliczeń
Załóżmy, że składasz wniosek o status upoważnionego zgłaszającego CBAM w grudniu 2025 r. Twoja firma importuje dwa rodzaje towarów objętych mechanizmem:
Import w 2025 roku:
- Żeliwo i stal (kod CN 7207 20 11) z Chin – 200 ton
- Cement (kod CN 2523 29 00) z Ukrainy – 100 ton
Planowany import w 2026 roku:
- Żeliwo i stal (kod CN 7207 20 11) z Chin – 300 ton
- Cement (kod CN 2523 29 00) z Ukrainy – 400 ton
Krok 1: Ustalenie parametrów
Dla obliczeń przyjmujemy CBAM Factor na poziomie 97,5% (wartość obowiązująca w 2026 r.) oraz wartości domyślne z mark-upem 10%. Dla stali węglowej na bazie wielkiego pieca (BF/BOF) benchmark CBAM wynosi 1,364 t CO2/t, a wartość domyślna emisji 3,486 t CO2/t. Dla cementu benchmark wynosi 0,666 t CO2/t, a wartość domyślna 1,518 t CO2/t.
Krok 2: Obliczenie liczby certyfikatów dla importu 2025
Wzór na liczbę certyfikatów uwzględnia różnicę między wartością domyślną emisji a benchmarkiem skorygowanym o CBAM Factor:
Żeliwo i stal: (3,486 – 1,364 × 0,975) × 200 = 432 certyfikaty Cement: (1,518 – 0,666 × 0,975) × 100 = 87 certyfikatów
Krok 3: Obliczenie liczby certyfikatów dla planowanego importu 2026
Żeliwo i stal: (3,486 – 1,364 × 0,975) × 300 = 648 certyfikatów Cement: (1,518 – 0,666 × 0,975) × 400 = 348 certyfikatów
Krok 4: Obliczenie kwoty gwarancji
Suma certyfikatów: 432 + 87 + 648 + 348 = 1515 certyfikatów
Przy cenie referencyjnej 81,1 EUR za certyfikat:
GWARANCJA = 1515 × 81,1 = 122 866,50 EUR
W tym przykładzie importer musiałby złożyć gwarancję na kwotę prawie 123 tysięcy euro. To znacząca suma, która wymaga odpowiedniego zaplanowania.
Ważna uwaga dotycząca rodzajów emisji
W okresie docelowym CBAM dla towarów z sektorów żeliwa i stali, aluminium, wodoru oraz energii elektrycznej oblicza się wyłącznie emisje bezpośrednie (art. 7 ust. 1 rozporządzenia CBAM). Dla cementu i nawozów uwzględnia się również emisje pośrednie.
Czy można obniżyć kwotę gwarancji?
Tak. Jeśli przedstawisz dokumentację potwierdzającą opłatę za emisję gazów cieplarnianych faktycznie zapłaconą w państwie trzecim, korektę tę można odjąć od kwoty gwarancji. Decyzja należy do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dotyczy to głównie importów z krajów posiadających własne systemy ETS (Wielka Brytania, Chiny, Korea Południowa).
Obowiązek monitorowania gwarancji
Uzyskanie statusu to nie koniec historii z gwarancją. Upoważniony zgłaszający CBAM ma obowiązek zapewnić, aby gwarancja zawsze pozostawała na poziomie wystarczającym do pokrycia liczby certyfikatów wymaganych do umorzenia.
Jeśli Twój import znacząco wzrośnie lub cena certyfikatów pójdzie w górę, będziesz musiał podwyższyć gwarancję. Po wejściu w życie ostatecznych aktów wykonawczych może być również konieczne ponowne przeliczenie kwoty zabezpieczenia.
Praktyczne wskazówki na koniec
Jeśli Twoja firma działa krócej niż dwa lata i planujesz złożyć wniosek o status upoważnionego zgłaszającego CBAM, zacznij od dokładnego oszacowania planowanego importu. Im precyzyjniejsze będą Twoje prognozy, tym lepiej dopasujesz wysokość gwarancji.
Pamiętaj, że gwarancja musi pokrywać import zarówno w roku złożenia wniosku, jak i w roku następnym. Nie zaniżaj szacunków – niedoszacowanie może prowadzić do konieczności uzupełnienia gwarancji w trakcie roku, co generuje dodatkowe koszty administracyjne.
Regularnie monitoruj cenę referencyjną certyfikatów CBAM na giełdzie EEX. Cena ta jest powiązana z ceną uprawnień EU ETS, która w ostatnich latach wykazywała znaczną zmienność i może istotnie wpłynąć na wymaganą kwotę zabezpieczenia.
Wreszcie, jeśli importujesz z krajów posiadających własne systemy opłat emisyjnych, zbieraj dokumentację potwierdzającą poniesione opłaty – może ona posłużyć do obniżenia wymaganej kwoty gwarancji.
Potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu wniosku o status upoważnionego zgłaszającego CBAM lub obliczeniu wymaganej gwarancji? Skontaktuj się z Green Reporting – pomożemy Ci przejść przez cały proces: office@greenreporting.eu
